Çek/Senet Alırken Dikkat Edilmesi Gerekli Hususlar

  • Yazı İle Senet/Çek Meblağı Yazılmalı Rakamla Yazılmış Olması İle Yetinilmemelidir.

Senette/çekte meblağ rakam ve yazı ile ayrı ayrı yazılır; ancak rakam ile yazılan tutar ile yazı ile yazılan tutar arasında farklılık olması durumunda yazı ile yazılan tutar doğru kabul edilir.

Uygulamada çoğunlukla rakamla, çek/senet meblağı yazılmakta ayrıca yazı ile olan bölümü boş bırakılmaktadır.

Ancak kötü niyetli kişinin yazı ile doldurulacak kısma rakam ile belirtilen tutardan daha yüksek bir tutar yazması halinde yazı ile yazılan tutar senedin/çekin gerçek meblağı kabul edilmektedir. Aksini ispatlamak neredeyse imkansızdır. Bu nedenle yazı ile doldurulması gereken kısmın da yazılması son derece önemlidir.

  • Çekin/Senedin Uyduruk İmza İle İmzalanmamış Olmasına Dikkat Edilmelidir.

Çeki / Senedi düzenleyerek tarafınıza verecek kişiyi ve/veya imzasını tanımıyor iseniz, kişiden noterde düzenlemiş olduğu imza sirkülerini isteyerek, huzurunuzda atılacak olan imzanın kişinin kullanmakta olduğu imzası olduğunu teyit edebilirsiniz.

Aksi halde çeki /senedi imzalayacak kötü niyetli kişi her zaman kullanmakta olduğu imzadan başka  türlü (uydurma) imza atarak imza itirazında bulunabilir.

  • İleri Keşide Tarihli Çek Düzenlenerek O Tarihten Önce Şirket Temsilcisi Değiştirilebilir.

Çek senetten farklı olarak kredi sağlama aracı değildir. Çek bir ödeme aracıdır. Bu nedenle çekte vade bulunmaz. Çekte düzenleme tarihi bulunur. Ancak uygulamada neredeyse tüm çekler ileri tarihli olarak düzenlenir. Çek metninde vade tarihi bulunmadığı için düzenleme tarihi olarak ileri bir tarih yazılır.

Ancak tüzel kişilerden alınacak ileri düzenleme tarihli çeklere dikkat edilmelidir. Zira çekin düzenleme tarihinde tüzel kişiyi temsil yetkisi olan kişinin daha sonra temsil yetkisi alınmakta ve çekin üzerine ileri tarih yazılmış olması nedeniyle düzenlenmiş göründüğü tarihte o kişinin temsil yetkisi kaldırılarak imza itirazında bulunulabilmektedir.

Eğer ileri tarihli çek almanız gerekiyor ise çekin bilgilerini yazarak başkaca bir belge oluşturup bu çekin düzenleme ve ödeme tarihlerini ve çeki düzenleyenin imzasını alarak düzenleme tarihinin daha önceki bir tarih olduğunu saptayabilirsiniz. Bu durumda yine imza itirazı kabul edilebilecek ancak söz konusu firmalar hakkında dolandırıcılıktan suç duyurusunda ve genel mahkemelerde alacak davası açma durumunda yazılı belge elde etmiş olacaksınız.

  • Çek/Senet Huzurda İmzalatılmalı ve Fotokopi Çekilmek İçin Dahi Olsa İade Edilmelidir.

Çek/ Senet alırken imzanın mutlaka huzurda attırılmasına dikkat edilmelidir. Çekin/Senedin kargo ile gönderilmesi veya siz gitmeden önce düzenlenerek imzalanması durumunda, borçlu görünen kişi tarafından imzalanmamış olması ihtimali bulunmaktadır.

Çeki/senedi aldığımız kişinin imzasının sıhhatini bilmemiz önemlidir. Zira çekin/senedin ödenmemesi halinde icra takibi başlatılması durumunda, borçlu imza itirazında bulunabilir ve takibi durdurabilir. Üstelik takip başlatan kişi, çeki/senedi muteriz borçludan alan kişi ise ayrıca kötü niyet tazminatına da mahkum edilebilir.

Yine çek / senet huzurda imzalatıldıktan sonra fotokopi çekilmek için alıp götürülerek sahte imzalı olarak düzenlenmiş olan başka bir çek /senet ile değiştirilebileceğinden bu hususa da dikkat edilmelidir. Bu işlemin de huzurda yapılması sağlanmalıdır.

  • Çeki/ Senedi Keşide Eden Tüzel Kişilerin Yetkili Temsilcilerinin Araştırılması Gerekir

Tüzel kişilerden çek veya senet alırken, çekin veya senedin düzenleme tarihindeki şirket yetkili temsilcilerinin belirlenmesi ve çek veya senedi imzalayan kişilerin bu kişiler olması ve imzaların huzurda attırılması son derece önemlidir.

Yapılması gereken senet veya çekin tanzim/düzenleme tarihindeki şirket yetkili temsilcisini araştırmak ve bu kişilere çek veya senedi huzurda imzalattırmaktır. Özellikle tüzel kişinin, iki kişinin imzası ile borç altına gireceği yetki sözleşmesinde koşul kılınmış ise her iki temsilcinin de imzasının alınması gereklidir. Tüzel kişiyi münferiden temsil eden kişinin şirketi borç altına sokabilmesi için şirket ünvanı/kaşesi üzerine bir tane imza atması yeterlidir. Bu imza dışında açığa (kaşe dışına) da ayrıca imza atılması halinde bu imzalayan kişiyi şahsen de borç altına sokacaktır; açığa değil de kaşenin üzerine atılan ikinci imza ise temsilciyi şahsen borç altına sokmayacaktır.

Aksi halde yani senedi/çeki imzalayanın yetkili temsilci olmadığı ya da imzanın sahte olduğu yönünde bir itiraz olursa, takibin durdurulmasına karar verilecektir.

Üstelik senedi/çeki takibe koyan kişi, çeki / senedi bu tüzel kişiden alan kişi ise imzanın keşideciye ait olmadığını bilecek durumda bulunduğu için ayrıca kötü niyet tazminatı ve yargılama giderlerine mahkum olacaktır.

Böyle bir durumun yaşanması halinde aynı yetkisiz temsilcisinin imzaladığı senedin/çekin ödenmiş olduğu savunması icra mahkemesinde dinlenmeyecektir. Ancak bu hususta kanıtlanır ise mahkemece kötü niyet tazminatına hükmedilmemesi gerekir.

  • Teminat Senedi Vermişseniz Neyin Teminatı Olduğunu Yazmalısınız

Çeki/senedi teminat olarak vermiş olabilirsiniz.Örneğin araç kiralama işlemlerinde teminat için senet alınmaktadır.

Senette/çekte sadece “teminat” ibaresinin olması senedin/çekin kambiyo senedi vasfını etkilemez. Bunun anlamı senedin başka bir kişiye ciro edilmesi ve bu kişinin icra takibi başlatması halinde senedin teminat için verilmiş olduğu iddiasını bu kişiye karşı ileri süremeyecek olmanızdır.

Üzerinde yalnızca teminat yazan senedi/çeki ciro yoluyla alan hamilin takip yapması durumunda senedi/çeki bile bile borçlunun zararına iktisap ettiğini düşünülmez ve ona karşı teminat iddiasında bulunulamaz.

Borçlunun, senedin/çekin teminat senedi/çeki olduğu iddiasının dinlenmesi ve bu hususun üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için  senedin/çekin neyin teminatı olduğunun senet/çek metninde açıklanması gereklidir.

Av. Sibel Öztürk
hamiline_cek

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.