Kira Sözleşmesindeki Muacceliyet Şartının Geçerliliği

      Kira sözleşmesi neredeyse herkesin ya kendisinin ya da tanıdıklarının taraf olması nedeniyle karşılaşmış olduğu bir sözleşmedir.  Kullanımının yaygın olması nedeniyle kira sözleşmesine ilişkin matbu formlar da geliştirilmiştir.

          Uygulamada genellikle kırtasiyelerde bulunan matbu kira sözleşmesi örneği alınarak boşluklara uygun (kiralananın cinsi, adresi, kiracı, kirayalan, kefil, kira bedeli, kira başlangıç tarihi gibi) bilgiler doldurulur ve sözleşme uygulamaya konulur.

              Çoğunlukla kira bedeli zamanında ödendiği sürece herhangi bir husumet ile de karşılaşılmaz. 

        Ancak kira bedelinin tam ve zamanında ödenmemesi halinde kiralayan kira sözleşmesine dayanarak alacağına ilişkin taleplerde bulunur.

          Özellikle matbu olarak temin edilen bu sözleşmelerde “Bir ayın kira parasının ödenmemesi halinde dönem sonuna kadar işleyecek kira paralarının tümü muacceliyet kazanacaktır. ” şeklinde, muacceliyet kaydı bulunur.

           Bu maddenin uygulanması ve geçerli olması halinde, kiracı, ekonomik bir risk altındadır. Örneğin 1.000-TL aylık kira bedelli, bir senelik kira kontratının 3. ay kirasını ödeyemeyen kiracı, 3. – 12. aylara ilişkin 10.000-TL ödeme zorunluluğu ile karşılacaktır. 1.000-TL’yi ödeyemeyen kiracının, 10.000-TL’yi henüz ilişkili olduğu aylar dahi gelmeden ödemesi ise ekonomisini sarsacaktır.

                 Yeni Borçlar Kanunu, 01.07.2012 tarihinde, yürürlüğe girene kadar bu düzenlemeler geçerliydi.

    Yeni Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden, yani 01.07.2012 tarihinden sonraki geçerlilik durumu incelendiğinde, mevzuatta kiralananın cinsine ve kiracının niteliğine göre muacceliyet kayıtlarının geçerliliğine ilişkin ayrı düzenlemeler yapıldığı görülür.

  • Öncellikle konut cinsindeki kiralanana ilişkin sözleşmelerde bulunan kira bedellerinin muacceliyeti şartı, kiracının niteliğine bakılmaksızın geçersizdir.
  • İşyeri cinsindeki kiralanana ilişkin sözleşmelerde bulunan kira bedellerinin muacceliyet şartının geçerliliği ise kiracının niteliğine göre değerlendirilmektedir.

Kiracısı tacir, özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olan işyeri kiralarında kira bedellerinin muacceliyetine ilişkin maddelerin geçersiz olması 01.07.2012 tarihinden itibaren sekiz yıl süreyle ertelenmiştir. 

Kiracının tacir, özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişisi olmadığı hallerde kira bedellerinin muacceliyet kayıtları geçersizdir.

        Özetle; kiracının tacir, özel hukuk veya kamu hukuku tüzel kişisi olduğu işyeri kira sözleşmelerindeki muacceliyet kaydı dışındaki kira bedellerinin muacceliyet kayıtları, sözleşmenin düzenleme tarihine bakılmaksızın geçersizdir.

Av. Sibel Öztürk

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.